İhbar Tazminatı

İhbar Tazminatı Nedir?

Hukukumuzda belirsiz süreli iş akdini usulsüz fesheden taraf, karşı tarafa uygulamada ihbar tazminatı olarak adlandırılan bir tazminatı ödemek zorunda kalır. İş Kanunu’na göre bildirim şartına uymayan tarafın, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında ödemek zorunda olduğu tazminata ihbar tazminatı denir.

İhbar Tazminatı Almanın Yolları Nelerdir? İhbar Tazminatı Hangi Hallerde Verilir?

İhbar tazminatı hangi durumlarda alınır ya da ihbar tazminatı hangi hallerde verilir sorusunun yanıtına değinecek olursak; önemle belirtmek gerekir ki, kendisi iş akdini fesheden tarafın ihbar tazminatı talep etmesi mümkün değildir. Haklı nedenle de olsa iş akdin fesheden taraf değil, buna karşılık bildirim sürelerine uyulmaksızın kendisine karşı iş akdi feshedilen, diğer deyişle usulsüz feshe maruz kalan taraf, ihbar tazminatına hak kazanır.

İş Kanununa göre, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymama sebebiyle iş akdini haklı nedenle fesheden işçi veya işveren karşı taraftan ihbar tazminatı talep edemez ancak maddi tazminat ve kıdem tazminatı isteyebilir.

Tazminat alabilmek için zararın ispatlanmasına gerek yoktur. Sadece bildirim koşuluna uyulmadan iş akdinin feshedildiğinin ispatı yeterlidir.

İhbar Tazminatı Alma Şartları Nelerdir?

İhbar tazminatı şartları olarak kanun koyucu tarafından belirlenen hususlara değinecek olursak,

İş Sözleşmeleri ;

1. İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra,
2. İşi altı aydan bir buçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra,
3. İşi bir buçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra,
4. İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra feshedilmiş sayılır.

Yukarıda belirtilen iş sözleşmelerinde yer alan bildirim süresine uymadan fesheden taraf, söz konusu sürenin ücretini ihbar tazminatı olarak karşı tarafa ödemekle yükümlüdür. Dolayısıyla kanun koyucu tarafından fesih için hem işçi hem de işveren için çalışma süresine göre bildirim şartı getirilmiştir. Bu bildirim yani ihbar süreleri de çalışma süresine göre 2 hafta, 4 hafta, 6 hafta ve 8 hafta olarak belirlenmiştir. İşçi ya da işveren kanunda belirtilen bu sürelere uymaksızın iş akdini usulsüz olarak feshederse diğer taraf ihbar tazminatı alma hakkına sahip olacaktır. Dolayısıyla ihbar tazminatı vermeden işten çıkarma yapmak isteyen işveren de kanunda belirtilen sürelerden önce iş akdinin feshedileceğini bildirir yazılı bir ihbarı yaptığını ispat etmesi gerekir.

Esasında ihbar tazminatı için ne kadar çalışmak gerekir sorusunun cevabı da yukarıda verilmiştir. Kanun koyucu ihbar tazminatı için bildirim süreleri belirlerken çalışma süresinin ne olacağı konusunda bir sınırlama ya da asgari çalışma süresi belirlememiştir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus, çalışmanın sürekli ve belirsiz süreli bir iş akdi çerçevesinde yapılmasıdır. İhbar tazminatı çalışma süresi ne olursa olsun iş akdinin niteliğine göre hükmedilen bir işçilik alacağıdır. Çalışma süresi sadece tazminat miktarı ve bildirim süreleri açısından önem taşımaktadır.  Dolayısıyla 10 gün ya da 20 gün çalışması olan bir işçi de ihbar tazminatına hak kazanabilecektir.

İş sözleşmelerinin işveren tarafından deneme süresi içinde veya 4857/25 ile belirtilen esaslar içerisinde feshi halinde işçiye herhangi bir ihbar tazminatı ödenmez.

İhbar Tazminatı İstifa Halinde Ödenir Mi?

Yukarıda da belirttiğimiz üzere kanunda gösterilen bildirim süreleri hem işveren hem de işçi açısından öngörülmüş sürelerdir. Her iki taraf için de ihbar tazminatı fesih bildirimi şartına tabi tutulmuştur. Dolayısıyla işçi haklı sebeple dahi olsa iş yerinden bir anda ayrılamayacaktır. İhbar sürelerine uymadan yapacağı istifa sonrasında işverenin talebi halinde işverene tazminat ödemek zorunda kalacaktır. İşinden kendi isteği ile ayrılan ihbar tazminatı alamaz. Bir başka deyişle istifa eden ihbar tazminatı alamayacaktır. Kıdem tazminatı konulu yazımızda da değindiğimiz üzere, evlilik, askerlik gibi durumlar olmaksızın kendi isteği ile işten ayrılan kişi aynı zamanda kıdem tazminatı da alamayacaktır.

İhbar Tazminatı Hesaplama Nasıl Yapılır?

İhbar tazminatı, işçinin toplam çalışma süresine bakılarak hesap edilmektedir. İhbar tazminatı hesabı yapılırken öncelikle işçinin hizmet süresine bakılarak ihbar süresi bulunur. Peki ihbar tazminatı net ücretten mi hesaplanır? Hayır tazminat, ihbar süresi tespit edildikten sonra bu süreye karşılık gelen aylık brüt gelir, giydirilmiş aylık brüt ücret üzerinden hesaplanır. İhbar tazminatı gelir vergisi kesintisi yapılarak hesap edilir. Ayrıca ihbar tazminatı damga vergisi kesintisi sonucunda çıkan bir işçilik alacağıdır. Bunu bir örnekle açıklayacak olursak;

Örneğin son 30 günlük brüt maaşı 2.100 TL olan ve 6 yıl çalışan bir işçiye:
8 haftalık brüt ücreti kadar ihbar tazminatı ödenmelidir,
2.100 / 30 gün = 70 TL günlük,
70 x 7 gün = 490 TL haftalık,
8 hafta x 490 = 3.920 TL Brüt İhbar Tazminatı
Gelir vergisi: 5.600 x %15 = 588 TL,
Damga vergisi: 5.600 x %0.66 = 25,87 TL,
3.920 – (588 + 25,87) = 3.306,13 TL Net İhbar Tazminatı ödenir.

Bununla birlikte ihbar tazminatı hesabı yaparken https://ihbar-tazminati.hesaplama.net/ adresini kullanabilirsiniz.

İhbar Tazminatı Tavanı Nedir?

Kıdem Tazminatı başlıklı yazımızı dikkatle incelediğinizde kıdem tazminatı tavan ücreti kanun koyucu tarafından belirlenmiştir. Ancak ihbar tazminatı üst limit olarak sınırlandırılmamıştır. Başka bir deyişle kıdem tazminatında azami tutar belirlenebiliyor ve hesaplanabiliyorken ihbar tazminatında herhangi bir limit bulunmamaktadır.

İhbar Tazminatı Ne Zaman Verilir?

İhbar tazminatı bildirim sürelerine uymayan taraftan talep edildiğinde verilmesi gerekir. Ancak çoğu durumda karşılaşıldığı üzere talep ile işbu ücret ödenmemektedir. Dava konusu edilmektedir.

İhbar Tazminatı Davası ve İhbar Tazminatı Davası Avukatı

İhbar tazminatı zamanaşımı süresine tabi tutulan bir işçilik alacağıdır. Buna göre iş akdinin feshinden itibaren 10 yıllık bir zamanaşımı süresine tabidir. Dolayısıyla ödenmeyen tazminat alacakları için 10 yıl içerisinde açılacak ihbar tazminatı davası ile işbu alacak dava sonucunda alınabilecektir. İhbar tazminatı da tıpkı kıdem tazminatı gibi işçilik alacaklarının en önemlilerinden bir tanesidir. Bununla birlikte açılacak davanın bir uzman iş hukuku avukatı ya da tecrübeli iş mahkemesi avukatı tarafından takibi sizler için önem teşkil edecektir.

Kıdem Tazminatı, Fazla Mesai Ücreti ve İşe İade Davası konularına da göz gezdirebilirsiniz.